Populer Kültür ve İntikam Üzerine

Eğer son zamanlarda TV dizilerini takip ediyorsanız mutlaka Karadayı, 20 Dakika, İntikam vb. dizilere gözünüz takılmış hatta tiryakisi olmuş olabilirsiniz. Konuştuğum çoğu kişi bu dizilerden birisini düzenli bir şekilde her hafta takip etmeye çabalamaktadır. Tabi bu da zihnimde, “bu dizilerin ne gibi bir özelliği var?” sorusunun dolaşmasına neden oluyor. Neden insanlar bu tarz dizilerin deyim yerindeyse bağımlısı oluyorlar? Toplumumuz da hemen hemen her dönem bu tarz diziler ortaya çıkmaktadır. Hatırlayacağınız üzere geçtiğimiz sezonlarda Ezel dizisi de bu dizilerin içeriği ile benzer şeyler içermekteydi. Aslında hepsinin ortak paydasını bulmaya çalışırsak, göreceğimiz şey sanırım İntikam ve Adalet kavramları olacaktır. intikam-fragmani
Bu iki kavram birbiri ile çok yakından ilişkilidir. Adalet kavramı insanoğlu için çok önemlidir. Adalet, herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı vermektir.[1] Hayatta yaptıklarımızın ya da bize yapılanların karşılığının verilmesini bekleriz. Örneğin, bunu olumlu anlamda ele alırsak, bir işte çalışırken emeğimizin karşılığını maaşlarımızda almayı, olumsuz olarak düşündüğümüzde ise, bizi zarara uğratan kişinin bu zararı karşılamasını yani yaptıklarının karşılığını almasını bekleriz.

Onlarca kişinin tecavüz ettiği kızın davasını hatırlıyor musunuz? Ne karar verilmişti? Tecavüz eden bu ahlaksız ve hayvani eylem cezalandırıldı mı? Hayır! Diğer davaları düşünün. Bu ülkede yaşayan ve sevilen dost canlısı bir adam olan Hrant Dink’in nasıl öldürüldüğüne ve mahkemenin ne karar aldığına bakın. Sizce adalet yerini buldu mu? Yapılan fiiliyatlar, uygun karşılığı aldılar mı? Ya da devam eden Malatya katliamı davasında, zalimce öldürülen üç Hristiyan’ın duruşmalarında neler yaşanmakta? İşte buna benzer şekilde maalesef dünyada her zaman adaletin sağlandığını görmüyoruz. Bu da “Adalet” ile çok yakından ilişkili diğer bir kavram olan ve genelde Adalet noksanlığından dolayı ortaya çıkan “İntikam” kavramını irdelememize neden oluyor.

İntikam, adaletin bireyler tarafından kişisel olarak gerçekleştirilmeye çalışıldığı bir eylemdir. Bugün gazetelere baktığımızda karşılaştığımız gerçekler ne kadar bizi düşündürtmektedir. Tekrar örnek verdiğimiz TV dizilerine baktığımız da ne görmekteyiz? İntikam dizisinde gördüğümüz şey de bozuk bir adaleti kendi çabasıyla düzeltmeye ve hak edene uygun karşılığı vermeye çalışan bir kadın değil midir? Peki, İntikam gerçek adaleti sağlar mı?

Eğer Kutsal Kitap’taki ilk 5 kitabı okuduysanız, intikam hakkında birçok şey görebilirsiniz. Öncelikle, karşımıza şeriat kanunları çıkar. Yasa yani Şeriat, “ Göze göz, dişe diş ”der. Birçok kişi tarafından yanlış anlaşılıp yorumlanan bu kuralın anlamı nedir?

Yasa’nın amacı intikam almaya teşvik etmek değildir. Yasa’nın amaçladığı şey, adaleti doğru bir şekilde sağlamak için uygun standardı belirlemek ve uygulamaktır. Yani eğer birisi senin bir koyununu helak ettiyse, bunun karşılığında senin yapabileceğin tek şey ona uygun karşılığı uygulayabilmektir. Diğer bir deyişle, senin bir koyununu çalan kişinin, hak ettiği karşılık ona uygun olmalıdır. Adaletin sağlanması, Tanrı’nın karakterinin bir yansıması olduğundan, adaletin uygun şekilde yerine getirilmesi çok önemlidir. Tanrı, işlenen her suçun gerekli ve uygun karşılığı almasını ister ama bununla birlikte, “Göze göz, dişe diş” kriteriyle kişilerin ceza uygulamasında aşırıya kaçmalarını önlemektedir. Adalet kusursuz ve uygun bir şekilde yerine getirilmelidir.

İntikam ise, zarara uğrayan kişiyi, bu standardın dışına çıkmaya zorlar yani cezaya verilmesi gerekli olan uygun karşılığın abartılmasına ya da bu konuda aşırıya gidilmesine neden olur. İntikam duygusu o kadar güçlü bir duygudur ki, insanın gözünü karartır. Yüreğini nasırlaştırır.

Kutsal Kitap’taki Yasa kitaplarını okuduğunuzda, insanın duygularının ve içgüdülerinin ne kadar bozuk olduğunu görürsünüz.[2] Doğası bozulmuş sınırlı bir yaratık olan insanın olayları sadece kendi penceresinden değerlendirip, kendi başına adaleti sağlaması ne kadar adil olabilir acaba? Veyahut soruyu şöyle sormama izin verin: “Acaba siz aldatan, yalan söyleyen, kendi çıkarını arayan bir kişinin yargısına ya da adaletine güvenir misiniz?”

Kutsal Kitap’ta okuduğum bazı bölümler gerçekten çok ilginçtir. Örneğin, Yeşu kitabının 20. Bölümünde Tanrı, Yeşu’ya sığınak kentler yapmasını söyler. Eğer birisi kazayla birisini öldürürse, bu kentlere kaçması istenir. Böylece öç alacak kişinin adil olmayan bir şekilde davranmasının önüne geçilecektir.[3] Tanrı, adam öldürme işleminin sonuçlarından önce niyete bakmaktadır.

Konuyu daha basit güncel konulara indirgersek, yargılarımız ne kadar adildir. Acaba gördüğümüz şeylerde verdiğimiz hükümler sadece görüntüye mi dayalı? Sadece duyduklarımıza göre mi karar veriyoruz? İntikam hırsımızı buna göre mi ayarlıyoruz?

İsa Mesih dedi ki, “Dış görünüşe göre yargılamayın, yargınız adil olsun.”[4]İnsanoğlu sınırlı ve bozuk bir doğaya, nefse sahip olduğundan kendi başına adaleti yerine getirmesi bir hayli güçtür. Bu nedenle Kutsal Kitap şöyle der:

“Kimseden öç almayın; bunu Tanrı’nın gazabına bırakın. Çünkü şöyle yazılmıştır: “Rab diyor ki, ‘Öç benimdir, ben karşılık vereceğim.”[5]

Yargımızın adil olmasını, adaleti doğru bir şekilde yerine getirmek istiyorsak, bunu öncelikle Tanrı’ya bırakmamız gerekir. Fakat doğamızdaki ve nefsimizdeki güçlü istekler maalesef bunu yerine getirmemizi imkânsızlaştırmaktadır. Bu yüzden Tanrı reçeteyi de hazırlamıştır. Reçeteyi merak ediyorsanız bir İncil alıp okumanızı tavsiye ederim…

Esen kalın,

[1] 1. TDK adalet kavramı: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.515be7906f7cb7.22810931

[2] Yeşaya 64:6; Yeremya 17:9

[3] Yeşu 20:1-9;

[4] Yuhanna 7:24

[5] Romalılar 12:19

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s